Coaching bij werkstress

Preventie  en coaching van werkstress en risico van overspannenheid.

Bij Vogelaar TC in Hilversum.

In het begin van de begeleiding staat het verminderen van de klachten voorop Eén van de eerste vragen is naar een goede dagstructuur en een zinvolle tijdsbesteding met sociale contacten en ontspannende activiteiten. Daarnaast maakt de coach afspraken over rust, regelmatige lichaamsbeweging en een goede slaap-waakhygiëne. Met dat laatste wordt onder andere bedoeld dat mensen op vaste tijden slapen en opstaan en bijvoorbeeld dutjes overdag vermijden. Samen met de coach zoekt de coachee vervolgens uit wat de eerste signalen (bijvoorbeeld irritatie) zijn van de stress, hoe die zich opbouwen en wat er met afleidende of ontspannende activiteiten, zoals het maken van een ommetje, aan te doen valt.

Wanneer de problematiek ernstiger is, dient de coach gericht aandacht te schenken aan gedachten en gevoelens die verklaren waarom iemand zoveel investeert in zijn werk. Veel mensen met werkgerelateerde problemen zijn perfectionistisch van aard en/of hebben een hoog verantwoordelijkheidsgevoel. Zo iemand denkt dan bijvoorbeeld: ‘Als ik het niet doe, doet niemand het en loopt alles in de soep’. De coachee onderzoekt waar dit soort gedachten en gevoelens vandaan komen, of ze kloppen dan wel hem verder helpen. Ook wordt aandacht geschonken aan gevoelens van schuld, boosheid, miskenning en verongelijktheid, die nogal eens meespelen bij deze problematiek. Zo mogelijk gaat de coachee al snel geregeld even naar zijn werk, al is het maar om een kopje koffie te drinken. Hoe groter de afstand tot de werkvloer, hoe moeilijker immers iemand zijn werk weer oppakt.

Wanneer de coachee de stress weer redelijk in de hand heeft, gaat hij in overleg met coach, bedrijfsarts en werkgever zijn werkzaamheden geleidelijk weer oppakken. Hiervoor wordt een stappenplan opgesteld, waarin wordt aangegeven voor hoeveel uur, op welke afdeling en onder wiens ondersteuning de coachee weer aan de slag gaat. In het begin is het van groot belang om daarbij als coach een vinger aan de pols te houden. De eerste werktaken moeten zeker niet te zwaar zijn. De coachee krijgt daarom de opdracht nauwkeurig bij te houden in welke werksituaties de spanning oploopt. Steeds wordt daarna met de coach besproken wat hij dan voelde en dacht en hoe hij hierbij het geleerde uit de eerste fase van het coachingstraject kan toepassen. Sommigen zijn daarnaast geholpen met timemanagement  en anderen met een nader onderzoek in hoeverre de functie bij hun kwaliteiten past. Voor dit laatste kan een sterkte/zwakteanalyse van de coachee worden gemaakt en op basis daarvan het takenpakket aangepast. Behalve individugericht dient de coach echter ook organisatiegericht te werk te gaan. De organisatie kan immers een van de ziekmakende factoren zijn en soms is aanpassing van de werksituatie broodnodig. Zeker wanneer sprake is van rolonduidelijkheid of conflicten is een gesprek met de leidinggevende een eerste vereiste. Soms zijn aanpassingen lastig te realiseren en moet de coachee begeleid worden naar een andere functie binnen of buiten het bedrijf.